Schouwburg (Comedie-Lokaal) Kunstgenoegen (2)

Een bijzonder vondst met een bijzondere acteur.

Verteller: IMG_1170.jpg Frits Slicht
Auteur: IMG_1170.jpg Frits Slicht
Nieuwe Kerkstraat

 

Aankondiging van ‘De Hedendaagsche Spokerijen’. Bron: het Algemeen Handelsblad van 16-11-1833

Aankondiging van ‘De Hedendaagsche Spokerijen’. Bron: het Algemeen Handelsblad van 16-11-1833

Bij het Stadsarchief Amsterdam ligt in de collectie Kleine Materiaal de aankondiging van een voorstelling op 26 november 1833. Het gaat om de voorstelling: ‘De Hedendaagsche Spokerijen’. Er zijn overigens twee voorstellingen geweest, een eerdere op de 19e en de tweede op de 26e. november. In beide gevallen is er ook nog sprake van twee extra stukken voorafgaande aan de hoofdvoorstelling. Op 19 november 1833 voorafgegaan door ‘De Verwarring’ op de 26e voorafgegaan door ‘De Pagiestreken’.

Aankondiging van voorstellingen in de Schouwburg Kunstgenoegen. Bron: Het Algemeen Handelsblad van 18-03-1833

Aankondiging van voorstellingen in de Schouwburg Kunstgenoegen. Bron: Het Algemeen Handelsblad van 18-03-1833

Samuel Levie Ximenes

In beide extra stukken wordt de naam van S.L. Ximenes genoemd. Het gaat hier om Samuel Levie Ximenes (1788 – 1836). In de aankondiging in het Algemeen Handelsblad van 16 november1833 wordt ondermeer vermeld dat hij ‘koffijhuishouder’ is. Bij hem zijn ook de kaarten te koop voor de voorstelling. Maar behalve koffiehuishouder en acteur is hij ook schrijver van gedichten, lofliederen en toneelstukken.

Melpomene in rouw, of Hulde aan de nagedachtenis van den heere A. Snoek, overleden den 3den januarij 1829

Melpomene in rouw, of Hulde aan de nagedachtenis van den heere A. Snoek, overleden den 3den januarij 1829

In maart 1835 is er een speciale voorstelling met Ximenes als Graaf Orsino in: Montini, of het Kasteel Udolfo. Dit bijzondere stuk is gebaseerd op de Gothic Novel: ‘The Mysteries of Udolpho’, geschreven door Ann Radcliffe in 1794. Eén van de karakters is Orsino. Zie door meer informatie over dit boek:  The Mysteries of Udolpho . 

Gedrukt portret van Nathan Judels, zittend met rechterbeen over linker geslagen, naast hem op tafel een kop met schotel, een leesbril en opengeslagen boek, en daarachter uitzicht naar buiten op grachtenpanden. Het portret is op karton geplakt, met aan de achterzijde geschreven uitleg. Collectie, Zicht op Theater, via Het Geheugen van Nederland.

Gedrukt portret van Nathan Judels, zittend met rechterbeen over linker geslagen, naast hem op tafel een kop met schotel, een leesbril en opengeslagen boek, en daarachter uitzicht naar buiten op grachtenpanden. Het portret is op karton geplakt, met aan de achterzijde geschreven uitleg. Collectie, Zicht op Theater, via Het Geheugen van Nederland.

Vermeldenswaard is in ieder geval nog het feit dat de later bekende Nathan Judels hier zijn loopbaan op het toneel is begonnen. Hij was 12 jaar oud en speelde viool in het Huis in het Bosch, het latere Kunstgenoegen. Dat was in 1827, hij zou er tot zijn 16e blijven spelen in kinderrollen. Zijn carrière als acteur begon toevallig. Een toneelspeler kwam niet opdagen en hij kreeg de vraag of hij het misschien zou aandurven om in zijn plaats het podium te betreden. Hij speelde de hoofdrol Tobias in ‘De Bloedzuigers’. Een ster was geboren! In 1833 zou hij nog een optreden hebben, nu in Kunstgenoegen. Hij speelde toen samen met Samuel Ximenes:

“SCHOUWBURG KUNSTGENOEGEN,

in de Kerkstraat naast de Fransche Manege. Op Dinsdag den 22sten April, ten voordele van de Jonge Tooneellisten , bepaaldelijk de Jonge Heer N. Judels, de Jonge Jufvrouw Saqui en Ximenes: Het Landhuis aan den Grooten Weg, Blijspel in een bedrijf. Gevolgd door De Schoenmaker en de Rentenier, of: Het Vergenoegen 'overtreft den Rijkdom, Blijspel, met Zang, in een Bedrijf. Tot slot, op algemeen verzoek: Het Kamertje van een Waschmeisje. Blijspel, met Zang, in één Bedrijf.”

Bron: Algemeen Handelsblad van 23-04-1833

Aankondiging van Domi de Amerikaansche Aap, of de Negerwraak. Bron: Het Algemeen Handelsblad van 09-04-1833

Aankondiging van Domi de Amerikaansche Aap, of de Negerwraak. Bron: Het Algemeen Handelsblad van 09-04-1833

Lierzang, aan mijne vaderlandslievende stad- en landgenooten, bij gelegenheid van het uittrekken der diverse schutterijen naar het leger, 1830. Bron: Google books via Delpher

Lierzang, aan mijne vaderlandslievende stad- en landgenooten, bij gelegenheid van het uittrekken der diverse schutterijen naar het leger, 1830. Bron: Google books via Delpher

 VOOR HET VOLGENDE DEEL: GA NAAR Deel 3

 

 

Alle rechten voorbehouden

13 keer bekeken