De betekenis en het belang van een Sperre (2)

De jongste dochter Lea werkte als onderwijzeres

Verteller: IMG_1170.jpg Frits Slicht
Auteur: IMG_1170.jpg Frits Slicht
Nieuwe Keizersgracht
Kaart van de Joodse Raad van Lea Englander, bron: JHM

Kaart van de Joodse Raad van Lea Englander, bron: JHM

Op de kaart van Lea, in 1939 is zij veertien jaar oud geworden, staat vermeld dat zij na de lagere school naar de E.J. van Detschool is gegaan.

De E.J. van Detschool in gebruik genomen. Bron: De Sumatra post van 19-05-1933

De E.J. van Detschool in gebruik genomen. Bron: De Sumatra post van 19-05-1933

Of ze in 1939 klaar was met haar opleiding op deze ‘nijverheidschool voor meisjes’ is niet duidelijk. Op haar kaart van de Joodse Raad staat verder dat zij onderwijzeres is op een Fröbelschool. Helaas is niet aangegeven vanaf welke datum zij dit werk is gaan doen en ook niet aan welke school. Maar mogelijk gaat het om de Fröbelschool aan de Nieuwe Keizersgracht 54. Dat zou voor de hand liggen aangezien zij zelf op nummer 64 woonde!
Nieuwe Keizersgracht 52-54-56 met: Rechts: Dotsch en Onderwijzer Export. Met op nummer 54 Instituut en Frobelschool van de Vereniging ‘Kennis en Godsvrucht’ (ca. 1930). Bron: fotoafdrukken SAA.

Nieuwe Keizersgracht 52-54-56 met: Rechts: Dotsch en Onderwijzer Export. Met op nummer 54 Instituut en Frobelschool van de Vereniging ‘Kennis en Godsvrucht’ (ca. 1930). Bron: fotoafdrukken SAA.

Over de Fröbelscholen. Bron: Het Joodsche weekblad; uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam, jrg 1, 1941, no 13, 04-07-1941

Over de Fröbelscholen. Bron: Het Joodsche weekblad; uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam, jrg 1, 1941, no 13, 04-07-1941

Van Lea is verder bekend dat zij lid is geweest van Mogein Dowied. In het jaar 1939 heeft zij bedankt als lid samen met iets meer dan 200 andere kinderen. Deze lijst is bewaard gebleven en zit een klein archief betreffende Mogein Dowied  (bron: Joods Historisch Museum – D013508). Waarom zij en al die andere kinderen hun lidmaatschap op hebben gezegd, is niet duidelijk. Op de lijst met bedankte leden staan niet alleen de namen, maar ook hun adressen. Een kleine streekproef wijst uit dat het om verschillende leeftijden gaat. Degene die ik heb opgezocht via het Joods Monument waren allen jonger dan zeventien jaar oud. Voor zover bij mij bekend zijn alle cursussen, ook de zangrepetities overigens gewoon doorgegaan in 1939. Net als Cato krijgt Lea de aantekening ‘orthodox’.

Kaart van de Joodse Raad van Nathan Englander, bron: JHM.

Kaart van de Joodse Raad van Nathan Englander, bron: JHM.

Hun jongere broertje Nathan die in maart 1942 tien jaar oud is geworden, heeft alleen de opmerking dat hij gesperrt is. Gesperrt omdat hij een ‘kind’ is van Samuel.

Van hun moeder, Judith Englander-Biet is vanzelfsprekend ook een kaart gemaakt.

Joodse Raad kaart van Judith Englander-Biet.

Joodse Raad kaart van Judith Englander-Biet.

Huisgenoten van het gezin Englander

Ook de huisgenoten van het gezin Englander: Naatje Meents en Henrica Biet hebben een kaart van de Joodse Raad. Naatje Meents is op 28 mei 1943 in Sobibor vermoord. Zij is blijkbaar eerder uit de woning aan de Nieuwe Keizersgracht gehaald. Op haar kaart van de Joodse Raad staat dat zij werkzaam is geweest bij de afdeling Voedselvoorziening van de Joodse Raad.

Joodse Raad kaart van Naatje Meents

Joodse Raad kaart van Naatje Meents

‘Haar’ transport, het dertiende, vertrekt op 25 mei 1943. Op de transportlijst staan 2862 namen. Als het gezin Englander op 26 mei 1943 in Westerbork aankomt, is zij dus net gedeporteerd.

Joodse Raad kaart van Henrica Biet.

Joodse Raad kaart van Henrica Biet.

Henrica Biet wordt op 24 september 1943 in Auschwitz vermoord. De trein die haar naar het ‘onbestemde’ bracht, is vertrokken op 21 september 1943. Op haar kaart van de Joodse Raad staat dat haar beroep kleermaakster was en verder de mededeling: “Rusthuis Loonstijn, huishoudster 11/12/42 geen functie”.

Terug naar de inhoudsopgave

Alle rechten voorbehouden

49 keer bekeken