Een apart verhaal over Charlotta Vredenburg

Was zij nu wel of niet een huisgenoot of slechts ‘een bekende van de familie’?

Verteller: IMG_1170.jpg Frits Slicht
Auteur: IMG_1170.jpg Frits Slicht
Nieuwe Keizersgracht
Kaart (voor) van de Joodse Raad van Charlotta Vredenburg, bron:JHM.

Kaart (voor) van de Joodse Raad van Charlotta Vredenburg, bron:JHM.

Dan is er ook nog Charlotta Vredenburg. Haar voornaam op de kaart van de Joodse Raad is gespeld als Charlotte. Voor zover ik heb kunnen nagaan is er geen familierelatie met het gezin Englander. Waarom zij bij het gezin in huis woont, is onduidelijk. Charlotta is geboren op 27 april 1918. Uit de indexen van en bij het Stadsarchief blijkt dat zij is opgegroeid in het meisjesweeshuis in de Rapenburgerstraat. Zij is ingeschreven in 1930 samen met haar zuster Jeannette.

De voorgevel van het Nederlandsch-Israëlietisch Meisjesweeshuis, Rapenburgerstraat 171, door: Grevenstuk, A. (Antonie, 1829-1896). Bron: Stadsarchief A’dam, Beeldbank.

De voorgevel van het Nederlandsch-Israëlietisch Meisjesweeshuis, Rapenburgerstraat 171, door: Grevenstuk, A. (Antonie, 1829-1896). Bron: Stadsarchief A’dam, Beeldbank.

Charlotta is geen leeftijdsgenoot van Cato, de oudste dochter van Samuel Englander. Mogelijk is er een vriendschappelijke band met een van de gezinsleden. Dat is moeilijk te achterhalen. Per 15 september 1940 is zij werkzaam als kinderverzorgster in het Ned. Isr. Jongensweeshuis. Gezien het adres dat wordt genoemd: Amstel 21, moet het gaan om Megadlé Jethomim (=Opvoeding der wezen). Net als Cato valt zij in 1942 onder het JVVVV, mogelijk is dit de connectie maar dat is allerminst zeker.

Exterieurfoto van het Ned. Isr. Jongensweeshuis aan de Amstel, 1938, bron: JHM.

Exterieurfoto van het Ned. Isr. Jongensweeshuis aan de Amstel, 1938, bron: JHM.

Op de voorkant van haart kaart staat verder dat zij de lagere school heeft afgerond en twee klassen MULO heeft. Zij wordt gekenmerkt als een goede kracht met al bijzonderheden: ‘positief en liberaal’.

Kaart (achter) van de Joodse Raad van Charlotta Vredenburg, bron:JHM

Kaart (achter) van de Joodse Raad van Charlotta Vredenburg, bron:JHM

Aan de achterzijde van haar kaart staan nog enige handgeschreven mededelingen, helaas nogal cryptisch van aard en daardoor niet te duiden. Opvallend is ook nog een tweede adres dat wordt genoemd: Schalkburgerstraat 19 (in de Amsterdamse Transvaalbuurt). Zij verhuisde naar dit adres op 19 februari 1942 (dit is ook haar laatste adres voor deportatie). In mijn ogen is er een fout gemaakt in de datum, haar archiefkaart is daarin mogelijk verantwoordelijk (zie verder).

Charlotta is echter abusievelijk op het adres van het gezin Englander ‘bijgeschreven’. Zij heeft op nummer 64 II gewoond, een verdieping hoger. Op dat adres werden kamer(s) verhuurd, door de hoofdbewoner Koos Caneel tussen 1938 en 1945. Zeer velen wonen daar korte tijd, w.o. Charlotta. Opvallend detail is dat genoemd Koos Caneel de adjunct-directeur was van het jongensweeshuis waar Charlotta werkte. 

Zij woont dus op 64 II van 7 april 1941 tot 29 oktober 1942. Daarna verhuist ze naar Zwanenburgerstraat 20, het (2e) adres van het eerder genoemde Jongens Weeshuis, waar ze volgens de woningkaart woont tot 19 februari 1942 (bron: archiefkaart). Mogelijk moet dit dus 1943 zijn. Er is niet vermeld dat ze daar als kinderverzorgster werkt gedurende die korte periode. Zij wordt op 16 april 1943 in Sobibor vermoord.

Terug naar de inhoudsopgave

Alle rechten voorbehouden

28 keer bekeken