Plateelbakkerij De Distel (16)

Bert Nienhuis in de oorlogsjaren (F1)

5 september 2022

Verteller:

Frits Slicht

Auteur:

Frits Slicht

Ik ben fan

Volg dit verhaal

1 januari 1895 – 31 december 1923 v

Beethovenstraat 11 – 25 op 22 sept.1931. Vervaardiger: Dienst Bouw- en Woningtoezicht; Afdeling Reclametoezicht. Collectie: Archief van de Dienst Bouw- en Woningtoezicht; Afdeling Reclametoezicht: foto's.

Hoewel Bert Nienhuis nog vele jaren zou doorwerken in zijn atelier beperk ik mij tot de periode tot en met 1945. Vanaf 1929 zou hij in de Beethovenstraat 19 twee hoog wonen (boven de Apollo – Apotheek). Hij woont daar samen met zijn tweede vrouw Seline Teixeira d’Andrade en hun twee dochters (geboren in 1928 respectievelijk in 1930). Hij zou haar hebben ontmoet toen hij doceerde aan de Kunstnijverheidsschool Quellinus en zij daar studente was. Bron: www.capriolus.nl

Begin 1934 een vacature voor een net dienstmeisje, zelfstandig en beschaafd. Blijkbaar voldeed een eerder dienstmeisje niet aan deze eisen. Bron: De courant, Het nieuws van den dag van 31-01-1934

Tot en met 1945 betekent ook de Duitse bezetting en de achterstelling en vervolging van de Joodse Nederlanders. Gold dit ook voor zijn vrouw? Achteraf zou je zeggen, dat is duidelijk. Selina is van Portugees – Spaans joodse afkomt.

Ariërverklaring ingevuld door Bert Nienhuis en zijn vrouw (stamboom), bron: 788 Inventaris van het Archief van de Familie Teixeira d'Andrade (4.1.2 – 58)

Maar toen de Ariërverklaringen ingevuld moesten worden en verplicht werden gesteld, probeerde Bert aan te tonen dat zijn vrouw van oorsprong een christelijke achtergrond had. Hij deed dit ondermeer door te verwijzen naar de chaotische periode van de Inquisitie en haar vervolgingen. Omdat Selina zelf ‘vanwege de onbekendheid van de werkelijke afkomst naar Ras’ en verder een verkeerde interpretatie van de gestelde vragen de foutieve conclusie zou hebben getrokken dat zij Joods zou zijn. Eén en ander heeft te maken met de aanmelding voor de Kultuurkamer door Bert. Omdat hij getrouwd zou zijn met de joodse vrouw zou hij geen lid mogen worden.

Briefkaart (?) verzonden door Bert Nienhuis aan de Nederlandsche Kultuurkamer, bron: 788 Inventaris van het Archief van de Familie Teixeira d'Andrade (4.1.2 – 58)

Over de aanmelding bij de Kultuurkamer en de niet-joodse vermaagschapping van Bert Nienhuis. Bron: 788 Inventaris van het Archief van de Familie Teixeira d'Andrade (4.1.2 – 58)

Hoewel ik alle openbare stukken hierover heb gelezen, ken ik natuurlijk niet de echte beweegredenen waarom hij bij de Kultuurkamer zou willen. Mogelijk betekende een lidmaatschap dat zijn vrouw gevrijwaard was van ‘tewerkstelling in Duitsland’, zoals dit zo eufemistisch werd gesteld. Maar in de inventarissen vond ik nog wel een gedateerde oproep van 14 september 1942 waarin wordt gesteld dat Selina zich op de 19^e moest melden. Die oproep is niet op naam gesteld, maar de enveloppe met haar naam is bijgevoegd. Overigens is deze enveloppe van de Dienst Departement Binnenlandsche Zaken. De brief zelf is van de Zentrale für jüdische Auswanderung Amsterdam.

Terug naar de inhoudsopgave

NAAR: Verhaal 17

106 keer bekeken