Plateelbakkerij De Distel (1895 – 1923)

Van eenvoudig aardewerk tot museale topstukken

Verteller: IMG_1170.jpg Frits Slicht
Auteur: IMG_1170.jpg Frits Slicht

Korte inleiding met inhoudsopgave

Reclamekaart van De Distel met adres: Nieuwe Lijnbaansgracht (later Valckenierstraat), bron: anno 1900.nl geeft Nienhuis als ontwerper.

Reclamekaart van De Distel met adres: Nieuwe Lijnbaansgracht (later Valckenierstraat), bron: anno 1900.nl geeft Nienhuis als ontwerper.

De hierna volgende verhalen gaan over een bijzondere onderneming in Amsterdam: Plateelbakkerij De Distel (of: Plateelfabriek De Distel). Van een klein bedrijf zou het uitgroeien tot een gerenommeerde onderneming waar vele creatieve, bekende, minder bekende en anonieme mensen hebben gewerkt. Het is jammer dat we van de anonieme personen zo weinig weten, maar dat is het lot van de onderzoeker. Hun namen zijn, met uitzondering van één persoon (Meijer Smeer), niet bekend. 

De oprichter van De Distel was Jacobus Lob. Jacobus geboren op 14 november 1872 was de jongste zoon in een gezin met vijf kinderen. Zijn ouders waren Mozes Lob en Estella Polak. Zij waren op 5 september 1865 getrouwd in Utrecht, de woon- en  geboorteplaats van Estella. Jacobus Lob was Joods, daarmee is De Distel nog geen joods bedrijf. Toch gebruik ik hier het trefwoord 'Joods Verleden', gezien de centrale rol van Jacobus Lob. De eerste directeuren (zie de verhalen 1 t/m 10) hadden overigens allen een joodse achtergrond.  

De Distel kwam na een kort bestaan in de Jan Steenstraat terecht in de Valckenierstraat. De Valckenierstraat ligt voor hen die deze straat niet kennen direct achter de Sarphatistraat. Oorspronkelijk was de naam van deze straat de Nieuwe Lijnbaansgracht.

Kaart regio 82 – 83 (uitsnede) met Valckenierstraat + doorhaling Nieuwe Lijnbaansgracht, datering ca. 1902 – 1917, bron: SAA inventarissen, Inv.nr 10040

Kaart regio 82 – 83 (uitsnede) met Valckenierstraat + doorhaling Nieuwe Lijnbaansgracht, datering ca. 1902 – 1917, bron: SAA inventarissen, Inv.nr 10040

In de verhalen komen vele mensen voorbij die ik allemaal koppel aan deze straat, omdat dit hun werkplek was. Hoewel het bedrijf in 1923 werd verkocht, zullen vele verhalen over deze grens heen lopen. Ik doe dit omdat ik van mening ben dat hun leven groter was dan bovengenoemde periode.

Onder elk verhaal staat een link 'Terug naar de inhoudsopgave' + een link naar het volgende verhaal!

De aanzet om te komen tot een dergelijke serie verhalen is mede en misschien wel vooral te danken aan Daniël Metz. DANK!

INHOUDSOPGAVE

THEMA 1 -- Het begin

1) Over het begin van de fabriek van kunstaardewerk

2) Over de eerste directeuren van De Distel (1), Isidor van Biema (deel 1)

3) Over de eerste directeuren van De Distel (2), Isidor van Biema (deel 2)

4) Over Isidor van Biema (deel 3) en broer David Henri (deel 1)

5) Over de eerste directeuren van De Distel (4), David Henri van Biema Nijkerk (2)

6) Over de eerste directeuren van De Distel (5), David Henri van Biema Nijkerk (deel 3)

7) Over de eerste directeuren van De Distel (6) – Gompel Bloch

8) Over de rol van de directeuren en introductie Jacobus Lob

9) Jacobus Lob, de vierde directeur en de grote inspirator (1)

10) Over Jacobus Lob en het begin van de Plateelfabriek ‘De Distel’ (2)

THEMA 2 -- De ontwerpers

BERT NIENHUIS

11) Het begin van De Distel: over een van de eerste ontwerpers, Bert Nienhuis (A)

12) Het begin van De Distel: over een van de eerste ontwerpers, Bert Nienhuis (B)

13) Het begin van De Distel: Bert Nienhuis maakt een uitstapje (C)

14) Het begin van De Distel: Bert Nienhuis na de fusie tussen Lotus en De Distel (D)

15) Bert Nienhuis leven en werk tijdens en na De Distel: huwelijk, leraarschap, Duitsland (E)

16) Bert Nienhuis in de oorlogsjaren (F1)

17) Bert Nienhuis in de Tweede Wereldoorlog (F2)

18) De erfenis van Bert Nienhuis (G)

WILLEM GEORGE FREDERIK JANSEN

19) Willem George Frederik Jansen, zaalchef en decoratieschilder (1)

20) Willem George Frederik Jansen, zaalchef en decoratieschilder (2)

21) Willem George Frederik Jansen, zaalchef en decoratieschilder (3)

TJEERD BOTTEMA

22) Tjeerd Bottema (1)

23) Tjeerd Bottema (2) aan de slag bij De Distel

24) Tjeerd Bottema (3), meer dan illustrator van streekdracht tegels

CORNELIS DE BRUIN

25) Cornelis de Bruin, 1870-1940 > deel 1

26) Cornelis de Bruin, Utrecht 1870 – 1940 > deel 2

PHILIP VAN PRAAG

27) Philip van Praag, plateelschilder en sierkunstenaar (1)

28) Philip van Praag, plateelschilder en sierkunstenaar (2)

29) Philip van Praag, plateelschilder en sierkunstenaar (3) en zijn vrouw: Marianne Flora Groenstad

30) Philip van Praag, plateelschilder en sierkunstenaar (4) en zijn vrouw: Marianne Flora Groenstad

EXTRA

31) Overige ontwerpers

THEMA 3 -- Overig personeel bij De Distel

32) Ander personeel bij De Distel

EMANUEL VAN PRAAG

33) Emanuel (Manus) van Praag en zijn kennismaking met De Distel

34) Emanuel (Manus) van Praag over het maken van ‘de vaasjes’

35) Emanuel (Manus) van Praag en herinneringen aan andere medewerkers bij De Distel

36) Emanuel (Manus) van Praag, na De Distel

37) Emanuel (Manus) van Praag, mobilisatie

38) Emanuel (Manus) van Praag; huwelijk, gezin en een nieuwe baan

MEIJER SMEER

39) Meijer Smeer, van plateelwerker tot dirigent (1)

40) Meijer Smeer, van plateelwerker tot dirigent (2)

DE DISTEL IN DE VALCKENIERSTRAAT, EEN BEZOEK WAARD!

41) Waar zat De Distel?

42) Met De Lelie op bezoek bij de Plateelfabriek, 1909 (deel 1)

43) Met de Lelie op bezoek bij de Plateelfabriek, 1909 (deel 2)

44) Industrieel Nederland brengt een bezoek aan de Plateelfabriek (dl 1)

45) Industrieel Nederland brengt een bezoek aan de Plateelfabriek (dl 2)

DE DISTEL TUSSEN 1895 EN 1923, OVER TEGELS EN NOG MEER TEGELS

46) Verhuizing en succes!

47) Eerste opdrachten voor ‘Tegelwerk’

48) Over de herkomst van de tegels, tegelproductie en opdrachten

49) Tegeltableaus in soorten en maten (deel 1)

50) Tegeltableaus in soorten en maten (deel 2)

51) Tegeltableaus in soorten en maten (deel 3) met De Gekroonde Valk

52) Tegels in soorten en maten (1)

53) Tegels in soorten en maten (2)

54) Het produceren / bakken van aardewerk (1)

55) Het produceren / bakken van aardewerk (2)

56) Het bakproces en de oven

57) Arbeid en arbeidsomstandigheden

DE DISTEL, EEN OVERZICHT OVER DE PERIODE 1900 - 1923

58) Jacobus M. Lob, bestuursfuncties en jurylid bij tentoonstellingen (1904 - 1906)

59) Grotere en kleinere tentoonstellingen en andere ontwikkelingen (1900 – 1903)

60) Grotere en kleinere tentoonstellingen en andere ontwikkelingen (september 1903 – 1904)

61) De Wereldtentoonstellingen in St. Louis en in Luik (april 1904 – december 1904)

62) Lob geeft uitleg in Den Haag en was ook even in Rotterdam (mei 1904)

63) De Distel gaat naar Luik (februari 1905 – november 1905) voor de Wereldtentoonstelling

64) Geen diamant, wel een huwelijk en ook nog een overname

65) Over Amstelhoek, later: Voorheen Amstelhoek (A)

66) Over Amstelhoek, later: Voorheen Amstelhoek (B)

67) Het jaar (1910) van de overname en over loftuitingen

68) Bert Nienhuis op de Wereldtentoonstelling te Brussel (A)

69) Bert Nienhuis op de Wereldtentoonstelling te Brussel (B)

70) Het gewone werk gaat gewoon door

71) 1911 – 1912: naar Roubaix en Londen

72) Het gewone werk gaat gewoon door, 1913 – 1918

73) Het gewone werk gaat gewoon door, 1917 – 1918

74) Het gewone werk gaat gewoon door, 1918 – 1920

75) Het gewone werk gaat gewoon door, maar het einde lijkt in zicht: 1920 – 1923

76) Het gewone werk gaat niet meer door, de overname van 1923

77) Laatste berichten

Alle rechten voorbehouden

417 keer bekeken

Geen reacties

Voeg je reactie toe