Plateelbakkerij De Distel (38)

Op 16 augustus 1911 trouwt Emanuel met Mietje Santen, dochter van Mozes Santen en Sara van West. Emanuel en Mietje zijn dan 22 respectievelijk 20 jaar oud. Eén van de getuigen is zijn oudere broer Philip.

De vader van Mietje was winkelier, maar in welke branche? Ten tijde van het huwelijk woonde het gezin Santen in de Foeliedwarsstraat 43 huis. Hoewel slecht leesbaar staat in zijn gezinskaart dat hij sigarenmaker was, iets wat door Sal Santen later wordt bevestigd. Maar sigaren maken en een sigarenwinkel hebben, dat zijn toch twee verschillende zaken.

Een woningkaart van de Foeliedwarsstraat zou geholpen kunnen hebben, maar dat geluk ontbreekt in deze (de woningkaart van nummer 43 ontbreekt). Volgens dezelfde Sal Santen zou hij ook ‘met sinaasappel staan’ (zie verder). Mietje was de tante van de later bekende schrijver Sal(omon) Santen. Op de website van het joodsmonument.nl/ staat een lang maar mooi verhaal over de ouders van Mietje. Sara van Santen – West zal later gaan inwonen bij haar dochter Mietje in de Tolstraat 23 III. Dankzij een klein familiebericht in de krant is bekend dat hun eerste woning in de Nieuwe Tolstraat 101 (nu: Pieter Aertszstraat) was.

Op de gezinskaart wordt dit aangevuld met ‘2^e verdieping’. Maar bevallen doet het blijkbaar niet want in mei 1912 verhuizen ze naar de Rapenburgerstraat 132 II. Maar ook daar gaat het om inwoning en wel bij een zekere Levie Koperberg. Levie had op nummer 132 huis een zaak in manufacturen. Op nummer 132 zat overigens tussen de wijnhandel Wed. J. Stein op 126 en het ‘Physiologisch Laboratorium’ op 136.  

Naar de Tolstraat

Vanaf 1929 gaat het gezin wonen in de Tolstraat nummer 23 III, na eerder op nummer 27 huis te hebben gewoond. Kijkend naar de woningkaart van dit adres dat zijn er hier en daar de nodige mutaties geweest. Het aardige is dat Emanuel in juli 1950 verhuisd naar de Trompstraat om in maart 1952 terug te keren naar de Tolstraat 23 III.

In de Tolstraat zat op nummer 61 ook de latere (mogelijke) werkgever van Emanuel, de Coöperatie Samenwerking U.A (opgericht in 1921). De afkorting U.A. staat voor ‘Uitgesloten van Aansprakelijkheid’ (de leden dragen niet bij in een tekort van de coöperatie). Haar doel: “Coöperatie regelt de productie naar de behoefte, met uitschakeling van de winstfactor; dit in tegenstelling met het particulier bedrijf, die produceert uitsluitend om de winst. Wij leveren U: BROOD KRUIDENIERSWAREN AARDAPPELEN BRANDSTOFFEN”  Bron: advertentie uit De Tribune van 18 juni 1934. Meer weten over de doelstellingen? Ga dan naar deze bijlage uit de Ned. Staatscourant van januari 1936: www.delpher.nl/ Het betrof hier een wijziging in de voorwaarden.

Wanner Emanuel daar is begonnen, is niet helemaal zeker. Tussen 1930 en 1932 kreeg hij steun vanwege de werkloosheid in de diamantsector. Volgens zijn zoon Ferdinand, Fred genoemd, was hij actief in de volkshuisvestingbeweging. Dat zou betekenen dat het mogelijk om een andere Coöperatie Samenwerking gaat dan hiervoor door mij beschreven. Dan zou het gaan om de: Amsterdamsche Coöperatieve Woningvereeniging 'Samenwerking'.

Oorlogsjaren

Emanuel en zijn gezin (vrouw en kinderen) overleven de oorlog in. De ouders in de onderduik, de twee zoons waren ‘gemengd getrouwd’. De inwonende moeder van Mietje, Sara van Santen – West, overleefde de oorlog niet.

Terug naar de inhoudsopgave

OF NAAR: Verhaal 39